X

热门

    剧情

    STORY

    监制:张少馨

    17/04/2017

    (Nepali)

    टाईहांग हिमालको अत्यास लाग्दो उकालो चढ्दै गर्दा समुन्द्री सतहबाट 16000 मिटरमाथि ग्वालियांग नाम गरेको एउटा सुन्दर गाउँ देखापर्छ ।। यो विकट हिमाली भेगमा जीवन यापन गर्न फलाम भन्दा कठोर इच्छा शक्ति आवश्यक हुन्छ । टुप्पोमा पुग्ने दुई बाटाहरूले गाउँलेहरूको दुई पुस्तामा अन्तर्विरोधी तस्विर सिर्जना गरेका छन् ।

    ग्वालियांग गाउँ हेनान प्रान्तको जिन्जियांग सहरको हुइजियांग भन्ने स्थानबाट 55 किमी उत्तर पश्चिममा पर्छ । पूर्वीय हान वंशको अन्त्यतिर जनताहरू कर्मचारी तथा जमिन्दार दुवैबाट शोषित थिए । तिनीहरूको जीवन अत्यन्त कष्टकर थियो । टाईहांगको ग्वालियांग भन्ने व्यक्तिले आफ्ना सेनालाई त्यहाँको टाकुरामा लगेर तालिम दिने योजना बनाई त्यसै अनुसार विद्रोह सुरु गरे । उनी ग्वालियांगको सम्झनामा त्यहाँका पछिल्ला पुस्ताले त्यस गाउँलाई ग्वालियांग भन्न थाले । प्रचुर मात्रामा स्रोतहरु नहुँदा नहुँदै पनि टाईहांग हिमालदेखि को ढुङ्गाका बार, ढुङ्गाकै पुल – पुलेसा, ढुङ्गे घर, ढुङ्गे टेबल र खाट समेत ढुङ्गाकै बनाए । त्यो “ढुङ्गे गाउँ” ले कठोरताको सुन्दरता झल्काउँछ ।

    विगतमा गाउँलेहरू आकाशे सिँढीबाट उकालो –ओरालो गर्थे । गाउँलेहरूले मसला देखि चौपाया सम्मका आफ्ना सबै आवश्यकताहरू यही एकमात्र बाटोबाट पूरा गर्थें । सो आकाशे सिँढी मिंग वंशका पालामा बनाइएको थियो र किंग वंशका दाओग्वान्गका समयमा विस्तार गरिएको थियो । त्यो नागबेली सडक थुम्काको एकापट्टीबाट निकालिएको थियो । त्यो बाटोको कुनै स्थानमा त 0.4 मिटर सम्म साँघुरो थियो ।  कुनै व्यक्ति सो सडकबाट खसेमा ऊ हिमालमा पुरिन पुग्थ्यो । त्यो विकट स्थानको जन जीवन अत्यन्त कठिन थियो । स्कुल जाने, चिकित्सककोमा जाने तथा विवाह गर्न समेत समस्या हुन्थ्यो । त्यस गाउँको विकटता देखि आजित भएर युवाहरू त्यहाँ बाट बिस्तारै पलायन हुन थाले ।


    प्रसारण सम्बन्धी सूचना:
    17-04-2017, सोमवार , 1730-1800

    (पुन: प्रसारण )

    21-04-2017, शुक्रवार 1130-1200

    22-04-2017, शनिवार, 0630-0700


    巍峨的太行峡谷壮阔俊美,深山断崖上,耸立着一个海拔1600多米的村庄—郭亮村。在大山中的生存之道,就是要培养比石头更顽强的意志,深山中有两条路,为两代人带来了不同的风景。
    郭亮村位于河南省新乡市辉县西北55公里处,东汉末年,地主和封建官僚不断剥削,民不聊生,太行山区的郭亮,在绝壁上隐藏练兵,率领农民揭杆起义,后人?了纪念他,将其大本营称?郭亮村。老村资源匮乏,一切皆建自太行山的条石,村中尽见石桥、石房、石桌、石床,隐世石头村庄,有种原始粗糙的美。

    从前,世代人都是走一条绝壁小路,称为“天梯”。油盐酱醋丶牛羊鸡猪,全是从山下抱上来。天梯始建于明代,清道光年间扩修,在90度角的绝壁上凿出“之”字型石坑,最窄的地方只有0.4米,上顶峭壁,下临深渊,一摔下去,人便葬身太行山。当时上学难丶看病难丶结婚难,年青一代都逃到山下去。

    为了不让郭亮村成为无人废村,1972年,郭亮村民决定开凿下山的第二条路,一条称为郭亮洞的车路。他们卖掉山羊、山药,集资购买钢锤,全凭手力,以愚公移山式的拼劲,历经5个寒暑,一锤一锤凿去了2万6千立方米石头,开辟出总长1300米、宽6米、高4米的长廊,在1977年5月1日通车。两条宝贵生命为开路而牺牲了,但他们留下的,是交通史上一项人类奇迹。

    如今,沿太行峭壁而上,阳光透过郭亮洞的天窗,在山体上画出独特的光影,光线流转,好像走进一条时光隧道。公路开通之后,凭素雅的山乡风情,保存完好的原始村落,还有溶洞和银瀑,郭亮村受游客丶画家、摄影家、影视导演青睐。村里家家都开展旅游业,成功吸引年青一代留下,但新一代却缺乏了老一辈山民的拼劲,郭亮洞这条石路带给村里人的究竟是什么,一时间也说不清楚。

    冬天的初雪,降临太行山,公路和天梯都不能走,没有游客的纷扰,大山回复一片恬静。嶙峋的郭亮洞里,每一斧每一凿都烙印着愚公移山的决心,老一辈凭双手,创造自己想走的路,而未来的路,就看下一代如何走下去。


    播映日期:
    17-04-2017, 星期一, 1730-1800
    (重播)
    21-04-2017, 星期五, 1130-1200
    22-04-2017, 星期六, 0630-0700

    集数

    EPISODES
    • गुम्दो आभा 褪色的光环

      गुम्दो आभा 褪色的光环

      (Nepali)

      साङ्जी प्रान्तको लिन काउन्टी नजिक रहेको तल्लो पहेँले नदीको किनारमा व्यापारी र तिनका खच्चर तथा घोडाहरूले भरिभराउ हुने सम्पन्न व्यापारिक बन्दरगाह हुने गर्थ्यो ।  यायोदोंग्स भनिने माटोका गुफाजस्ता घरका लागि प्रसिद्ध त्यो बन्दरगाह कुनै समय साङ्जी प्रान्तका व्यापारीहरूका निम्ति रणनीतिक स्थल थियो । 500 मिटर चौडा नदि अचानक साँघुरिएर 100 मिटर हुने भएकाले तथा बालुवा र चट्टान थुप्रिने भएकाले मान्छेहरू सो स्थानलाई किकोऊ भन्ने गर्थे, जसको अर्थ हिउँ मुख हुन्छ । सामान बोक्ने डब्बाहरू मध्ये सबै आकारका डब्बाहरू त्यहाँबाट पार हुन सक्दैन थिए । त्यसैले, तिनीहरू किकोऊ मै ओरालिन्थे अनि जमिनको बाटो हुँदै ओसारिने गरिन्थ्यो । व्यापारीहरू ऊँट, खच्चर र घोडाहरूमा ति सामान हरू ताइयुआन, शांघाई र अझ बेइजिंगसम्म पनि लैजाने गर्थे । अन्तत: पूर्वबाट आएका माल सामानहरू उत्तर पश्चिमतर्फ समुन्द्री मार्ग हुँदै ढुवानी गर्ने गरिन्थ्यो । मिंग वंशको अन्त्य तिर  किकोऊ सहर व्यापारिक बन्दरगाह बन्न पुग्यो ।

      गणतन्त्र चीनको सुरुवाती समय ताका त्यहाँ झन्डै 400 को संख्यामा व्यापारिक प्रतिष्ठान थिए । त्यति बेला यो शांघाई र बेइजिंग झैं प्रचुर थियो । तेल, नुन, जनावरको भुव तथा जडीबुटी सबैभन्दा बढी कारोबार हुने वस्तुमा पर्थे । तिलको तेलमात्रै बेच्ने कम्पनी पनि झन्डै 30 को हाराहारीमा थिए । एउटा लोक गीत थियो –“किकोऊमा तेल जताततै पाइन्छ । तिन दिनमा त सहर नै बगाउँछ होला ।” तर, इतिहासको आफ्नै चक्र हुन्छ - उकालो चढेपछि ओरालो पनि लाग्नुपर्छ । सन् 1950 ताका रेल मार्ग र राजमार्गहरू बनेपछि पीत नदीमा अत्यन्तै बाढी आउन थाल्यो, सहर सुनसान हुन लाग्यो । तर पनि साङ्जी प्रान्तका ति व्यापारीका सन्ततिहरू अझै पनि त्यो नदीलाई सुरक्षा दिइरहेका छन् ।


      प्रसारण सम्बन्धी सूचना:

      24-04-2017, सोमबार, 1730-1800

      (पुनः प्रसारण)

      28-04-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      29-04-2017, शनिवार, 0630-0700


      在古代未有现代交通之前,黄河是中国的黄金水道。碛口镇位于山西省临县黄河中下游岸边,这里曾经骡马络绎不绝,商贾巨富云集,以窰洞建筑而成的商埠码头曾经是晋商必争之地,由于黄河河面到这里骤然由五百米收窄至不足一百米,碎石堆积,形成浅滩激流,称为碛口。大小商船不可以再前进,于是在碛口镇靠岸,再经由陆路转运。由骆驼、骡马组成的大规模商队,将货物运往太原、上海、天津、甚至北京等地,而东部的货物亦经由码头运往西北,碛口镇由明末清初开始形成商埠,至民国初年全盛时期有商号四百几家,繁荣不下于当时的上海、天津。以油、盐、毛皮、药材的转运为主,单是麻油厂便有三十几家,当地民谣有所谓「碛口街上尽是油,三天不运满街流」,可见当时货运之盛。有兴盛便会有衰落,历史的循环是无法阻挡,经历了民国年间的商贸高峰,五十年代之后,由于铁路、公路交通的开通,加上当时黄河泛滥水淹,碛口镇变得萧条落泊,昔日的驼马铃声不再喧闹,但是晋商大户的后人依然坚守黄河岸边。

      著名画家吴冠中说自己一生中有三大发现,其中之一就是山西临县啧口镇李家山村,位于啧口古镇南3公里处,隐于大山深处,空灵幽雅。吴冠中于1989年到李家山采风时说:「从外部看像一座荒凉的汉墓,一进去是很古老讲究的窰洞,古村相对封闭,像与世隔绝的桃花源。」当年碛口镇只有商号,没有大宅民居,商家为了安置妻妾儿女,于是在周边找寻风水宝地,大兴土木,黄河边上的李家山就成为晋商的大宅,当时有两大财主,在东面山坡的东财主李登祥,及西面山坡的西财主李德峰,他们日进千金、富甲一方,于是在山上比拼财富,在几百米、四十五度斜的山坡上争建大宅。

      中国现时仍有四千万人住在窰洞式建筑,这「穴居式」民居的历史可以追溯至四千多年前。在中国陕甘宁山西地区,黄土层非常厚,有的厚达几十公里,中国人民创造性利用高原有利的地形,凿洞而居,创造了被称为结合大自然建筑的窰洞。窰洞文化同时也成就了当地剪纸艺术,中阳剪纸艺术国家级非物质文化遗产传承人王计汝女士,住在山西省的小窰洞,过着朴素的生活,但是做出巧手的工艺。中阳剪纸艺术源于汉代,流传在山西一带,以前是农村妇女的即兴创作,取材于日常生活,结合原始文化,亦可用于窰洞装饰。

      千年历史的窰洞,紧扣黄河而存活,褪色的啧口镇在经历辉煌历史之后,彷佛时光停顿,昔日络绎不绝的驼马骡声,变成今日简朴宁静的古镇,历史从来只有向前进,但是当我们回头一望,又会否找到一点痕迹,可以值得令你停下回味呢?


      播映日期:
      24-04-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      28-04-2017, 星期五, 1130-1200
      29-04-2017, 星期六, 0630-0700

      24/04/2017
    • गन्तव्यमा नपुर्याउने एउटा नयाँ बाटो 绝壁上的两条路

      गन्तव्यमा नपुर्याउने एउटा नयाँ बाटो 绝壁上的两条路

      (Nepali)

      टाईहांग हिमालको अत्यास लाग्दो उकालो चढ्दै गर्दा समुन्द्री सतहबाट 16000 मिटरमाथि ग्वालियांग नाम गरेको एउटा सुन्दर गाउँ देखापर्छ ।। यो विकट हिमाली भेगमा जीवन यापन गर्न फलाम भन्दा कठोर इच्छा शक्ति आवश्यक हुन्छ । टुप्पोमा पुग्ने दुई बाटाहरूले गाउँलेहरूको दुई पुस्तामा अन्तर्विरोधी तस्विर सिर्जना गरेका छन् ।

      ग्वालियांग गाउँ हेनान प्रान्तको जिन्जियांग सहरको हुइजियांग भन्ने स्थानबाट 55 किमी उत्तर पश्चिममा पर्छ । पूर्वीय हान वंशको अन्त्यतिर जनताहरू कर्मचारी तथा जमिन्दार दुवैबाट शोषित थिए । तिनीहरूको जीवन अत्यन्त कष्टकर थियो । टाईहांगको ग्वालियांग भन्ने व्यक्तिले आफ्ना सेनालाई त्यहाँको टाकुरामा लगेर तालिम दिने योजना बनाई त्यसै अनुसार विद्रोह सुरु गरे । उनी ग्वालियांगको सम्झनामा त्यहाँका पछिल्ला पुस्ताले त्यस गाउँलाई ग्वालियांग भन्न थाले । प्रचुर मात्रामा स्रोतहरु नहुँदा नहुँदै पनि टाईहांग हिमालदेखि को ढुङ्गाका बार, ढुङ्गाकै पुल – पुलेसा, ढुङ्गे घर, ढुङ्गे टेबल र खाट समेत ढुङ्गाकै बनाए । त्यो “ढुङ्गे गाउँ” ले कठोरताको सुन्दरता झल्काउँछ ।

      विगतमा गाउँलेहरू आकाशे सिँढीबाट उकालो –ओरालो गर्थे । गाउँलेहरूले मसला देखि चौपाया सम्मका आफ्ना सबै आवश्यकताहरू यही एकमात्र बाटोबाट पूरा गर्थें । सो आकाशे सिँढी मिंग वंशका पालामा बनाइएको थियो र किंग वंशका दाओग्वान्गका समयमा विस्तार गरिएको थियो । त्यो नागबेली सडक थुम्काको एकापट्टीबाट निकालिएको थियो । त्यो बाटोको कुनै स्थानमा त 0.4 मिटर सम्म साँघुरो थियो ।  कुनै व्यक्ति सो सडकबाट खसेमा ऊ हिमालमा पुरिन पुग्थ्यो । त्यो विकट स्थानको जन जीवन अत्यन्त कठिन थियो । स्कुल जाने, चिकित्सककोमा जाने तथा विवाह गर्न समेत समस्या हुन्थ्यो । त्यस गाउँको विकटता देखि आजित भएर युवाहरू त्यहाँ बाट बिस्तारै पलायन हुन थाले ।


      प्रसारण सम्बन्धी सूचना:
      17-04-2017, सोमवार , 1730-1800

      (पुन: प्रसारण )

      21-04-2017, शुक्रवार 1130-1200

      22-04-2017, शनिवार, 0630-0700


      巍峨的太行峡谷壮阔俊美,深山断崖上,耸立着一个海拔1600多米的村庄—郭亮村。在大山中的生存之道,就是要培养比石头更顽强的意志,深山中有两条路,为两代人带来了不同的风景。
      郭亮村位于河南省新乡市辉县西北55公里处,东汉末年,地主和封建官僚不断剥削,民不聊生,太行山区的郭亮,在绝壁上隐藏练兵,率领农民揭杆起义,后人?了纪念他,将其大本营称?郭亮村。老村资源匮乏,一切皆建自太行山的条石,村中尽见石桥、石房、石桌、石床,隐世石头村庄,有种原始粗糙的美。

      从前,世代人都是走一条绝壁小路,称为“天梯”。油盐酱醋丶牛羊鸡猪,全是从山下抱上来。天梯始建于明代,清道光年间扩修,在90度角的绝壁上凿出“之”字型石坑,最窄的地方只有0.4米,上顶峭壁,下临深渊,一摔下去,人便葬身太行山。当时上学难丶看病难丶结婚难,年青一代都逃到山下去。

      为了不让郭亮村成为无人废村,1972年,郭亮村民决定开凿下山的第二条路,一条称为郭亮洞的车路。他们卖掉山羊、山药,集资购买钢锤,全凭手力,以愚公移山式的拼劲,历经5个寒暑,一锤一锤凿去了2万6千立方米石头,开辟出总长1300米、宽6米、高4米的长廊,在1977年5月1日通车。两条宝贵生命为开路而牺牲了,但他们留下的,是交通史上一项人类奇迹。

      如今,沿太行峭壁而上,阳光透过郭亮洞的天窗,在山体上画出独特的光影,光线流转,好像走进一条时光隧道。公路开通之后,凭素雅的山乡风情,保存完好的原始村落,还有溶洞和银瀑,郭亮村受游客丶画家、摄影家、影视导演青睐。村里家家都开展旅游业,成功吸引年青一代留下,但新一代却缺乏了老一辈山民的拼劲,郭亮洞这条石路带给村里人的究竟是什么,一时间也说不清楚。

      冬天的初雪,降临太行山,公路和天梯都不能走,没有游客的纷扰,大山回复一片恬静。嶙峋的郭亮洞里,每一斧每一凿都烙印着愚公移山的决心,老一辈凭双手,创造自己想走的路,而未来的路,就看下一代如何走下去。


      播映日期:
      17-04-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      21-04-2017, 星期五, 1130-1200
      22-04-2017, 星期六, 0630-0700

      17/04/2017
    • नुजीआंगको जिप्लिनको जीवनशैली 溜索飞人

      नुजीआंगको जिप्लिनको जीवनशैली 溜索飞人

      (Nepali)

      नुजीआंग नदी टंगुला हिमशृंखलाको दक्षिणी मोहडाको जिरेपाइजबाट उत्पत्ति भएको छ । यसको माथिल्लो भागलाई तिब्बतीहरूले “नाकु” भन्दछन्, यसको अर्थ कालो नदी हो ।   यो युन्नान प्रान्तको गंगशान क्षेत्रको क्विनाटंग तर्फ बग्छ; त्यहाँ पुगेपछि यसलाई चिनियाँ भाषामा नुजीआंग नदी र नु भाषामा “नुमीगुआ” भनिन्छ । त्यसको पनि कालो नदी भन्ने नै अर्थ लाग्छ । 4000 मि. अग्लो बिलु हिमाल र 5000 मि. अग्लो गाओलिगंग हिमालको बीचमा रहेको उक्त स्थान 300 मि. लामो र दुवैतर्फ 40 डिग्री भन्दा केही बढी भिरालो स्थान हो । त्यहाँ लिसस, नस, डुलंग्स, बाइस तथा जांग्स जस्ता अल्पसंख्यक जातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन् । यिनीहरूले उक्त सुन्दर उपत्यकाको बाँच्नको लागि प्रतिकूल स्थिति रहेको स्थानमा खेतीयोग्य जमिन, घरहरू, चर्चहरू, नदी पार गर्ने तुइनहरू बनाएर जीवनलाई जिउन अभ्यस्त बनाएका छन् ।

      नुजीआंग नदीमा डुङ्गा छैनन् । तिनको बदलामा मानिसहरू तुइन वा नदी माथि तन्काइएको डोरी मार्फत नदीको वारपार यात्रा गर्छन् । यहाँका मानिसहरूको जीवनमा सहजता ल्याउन नुजीआंगलिसु स्वायत्त क्षेत्रको सरकारले नदीमा पुल बनाउन लागेको छ ताकि त्यहाँका बासिन्दाहरू बिना जोखिम नदी तर्न सकून् ।  यो तुइनबाट नदी पार गर्ने यो प्राचीन तरीका छिटै नै जोखिमपूर्ण यात्रा रुचाउने यात्रीहरूको लागि मात्र प्रयोग हुने क्रियाकलाप बन्नेछ । यो कार्यक्रममा हामीले त्यहाँका आँटी गाउँलेहरू र तिनीहरूले पालेका जनावरहरूको पानीको छालमाथि तुइनमा झुण्डिएर नदी तरेर बजार जाने साहसिक यात्राका अन्तिम झलकहरू देखाउन चाहन्छौं । “तुइन डाक्टर” ले कसरी आफ्ना बिरामीहरूको हेरचाह गर्छन् भन्ने कुरा देखाउने छन्, साथै उनले गाउँले जनजीवनमा आइरहेका परिवर्तनहरूको बारेमा समेत थप जानकारी दिनेछन् । फलामको काम गर्ने दुई पुस्ताका व्यक्तिहरूले गाउँमै निर्मित तुइनमा मान्छे झुन्डिने अंकुश कसरी बनाइन्छ भन्ने बताउने छन् । उनीहरूले गाउँमा रहेका हरेक व्यक्तिहरूका लागि आवश्यक उपकरण बनाउने तरीका देखाउने छन् ।


      प्रसारण सम्बन्धी जानकारी  :

      10-04-2017, सोमवार , 1730-1800

      (पुन: प्रसारण )

      14-04-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      15-04-2017, शनिवार, 0630-0700


      怒江发源于唐古拉山南麓的吉热拍格,上游藏语称「那曲」,意为「黑水河」。它流经云南境内贡山县的齐那桶后称?怒江,怒族语称「怒米挂」,也是黑水的意思。整条怒江都被平均海拔4000多米的碧罗雪山和海拔5000多米的高黎贡山夹峙着,形成了一条300多公里的峡谷,两边坡度平均在40度以上。然而傈僳、怒、独龙、白、藏等少数民族就在这斜坡上种地、修房子、建教堂、用溜索过怒江,将生活融入这个东方大峡谷既美丽又严峻的环境中去。

      怒江上不见船,最瞩目的便是「溜索」。为了改善人民生活,怒江傈僳族自治州政府将以桥取代溜索,保障来往怒江两岸人民生命安全。「溜索」这种原始交通运输工具即将消失,成为旅游体验项目。在这个时代到来之前,且让我们赶一趟市集,跟村民、家畜在怒江上飞一回,感受人民加上溜索那种无惧怒江的原始魅力。我们还会跟溜索医生去看病,由他道出当地人民生活的改变。挂在「溜索」上的铁勾是当地少数铁匠自家替村民度身订造的,一如城市里的私家车一样,有需要的每家每户都有自己的,有单勾,有双勾。我们访问两代铁匠,看看将生命悬于一线的「溜索」铁勾是怎样打造出来的。

      傈僳族是山民,善狩猎,弩弓是他们的标志,更有传说谓最初的溜索就是用射下太阳的巨大弩弦做的。一位老工匠示范制造傈僳族弩弓的工艺,现在虽然已不能狩猎,但一些村民上山采药采磨菇的时候,他们还是会带上弩弓以防猛兽。弩弓射艺,除了过年过节是重点项目之外,平时也成为他们的比赛娱乐之一。

      爬到山上看怒江第一湾,江水虽凶猛也得顺势绕了一大圈,人在怒江生活,也不得不就地取材,顺势而为。


      播映日期:
      10-04-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      14-04-2017, 星期五, 1130-1200
      15-04-2017, 星期六, 0630-0700

      10/04/2017
    • टेरेसहरूमा किनाराहरू घुम्ने 人在山田

      टेरेसहरूमा किनाराहरू घुम्ने 人在山田

      (Nepali)

      1200 बर्ष भन्दा अघि हनी जातीका पुर्खाहरूले कोदालोमात्र प्रयोग गरेर युन्नानको युआनयांगमा रहेको आइलाओ हिमाल आसपासको अप्ठेरो जमिनलाई फराकिलो खेतीयोग्य जमिनको फाँट बनाए । यसो गरेर उनीहरूले त्यो फाँटको चारैतिर घेरिएका टेरेस वरिपरि एउटा पर्यावरणीय प्रणाली निर्मित गरे जसले गर्दा यो एउटा मनमोहक प्राकृतिक दृश्य भएको कलाकारिताको नमुनाको सिर्जना भयो । यसबाट टेरेसको वरिपरि घेर्ने संस्कृतिको सुरुवात भयो ।

      हनीहरूले त्यहाँ कीटनाशक औषधीको प्रयोग नगरीकन रातो धान फलाए । प्रत्येक वर्ष धान काट्ने समयमा सबैले धान काट्न र किनाराबाट घरसम्म ओसार्न सघाउँथे, जसको कारण धान काट्ने समय हनी जातिका मानिसहरू बीच सम्बन्ध गाढा बनाउने अवसर थियो । यो ठाउँमा धान उमार्नु अत्यन्त गाह्रो काम थियो । हिमालले मानिसहरूलाई चाहे जति खेत त दियो तर त्यही हिमालको कारण उनीहरूलाई काम गर्न कठिनाइ पनि भयो । हरेक टेरेसको एक खुट्किलो एक मिटर भन्दा अग्लो थियो । जसको कारण खेतमा माथि उक्लँदा र ओर्लंदा किसानहरूले खर्पन प्रयोग गर्न सक्दैनथे । उनीहरूले आफ्ना सामान सधैँ ढाडमा बोक्नु पर्थ्यो – उनीहरू इँट, बालीहरू र बच्चाहरू समेत डोकोमा बोक्ने गर्थे । ढाडमा बोकेको भारीका कारण उनीहरूको टाउको सधैँ अघिल्तिर निहुरेको हुन्थ्यो । यस प्रकारको कृषि जीवनले हनीहरूलाई दह्रा र नम्र बनाएको थियो ।

      परम्परागत हनी भवनहरूमा खरका छानाहरू हुन्छन् । तर नयाँ पुस्ताले आधुनिक भवनहरू मन पराउने भएकोले च्याउ घरको नामले समेत चिनिने यी पुराना किसिमका संरचना भएका घरहरू हराउँदै गएका छन् । ली जिनसँग परिवारको जेठो छोरो हो । परिवारको पालन पोषण गर्न सेनजेनमा 15 वर्ष काम गरेर ऊ तीन वर्ष अघि मात्र घर फर्केको हो । पुर्ख्यौली घरले नयाँ र पुराना परिवार जोड्ने माध्यमको प्रतिनिधित्व गर्ने भएकोले यी घरहरू बचाएर राख्नुपर्ने उसको तर्क छ । चाडबाडको समयमा परिवारका सदस्यहरू भोज खान त्यो पुर्ख्यौली घरमा भेला हुन्छन् र आफूले फलाएको रातो धानका परिकारहरू खान्छन् ।


      प्रसारण जानकारी:

      03-04-2017, सोमवार, 1730-1800

      (पुनः प्रसारण)

      07-04-2017, शुक्रबार, 1130-1200

      08-04-2017, शनिवार, 0630-0700


      一千二百多年前,哈尼族祖先在环境恶劣的云南县元阳哀牢山,为求生存,用锄头开辟出一片山田,无意间创造出一个梯田生态系统,造就了人文及自然景观,亦建立起一种以梯田为生命重心的文化。
      梯田生产的哈尼红米,不施农药,一年一造,秋收日子需要人手,叔伯兄弟通常会合力干活,梯田维系了宗族情谊,一袋袋谷,要从最下级梯田背回家,确是粒粒皆辛苦。山,提供了田地,但是亦令农民格外奔波,两级梯田的高差达一米,在田间攀爬,不能用扁担,哈尼人习惯用背篓,他们背土背砖丶背农作物,甚至让孩子在背篓长大,背着几十斤上山,人无法不低头,哈尼梯田文化的重心,就是岁月磨炼出来的刻苦和谦卑。

      哈尼人的传统居住文化,以茅草织成屋顶的蘑菇房作为代表,不过,新一代不再留恋老房子,蘑菇房已非常稀少。李劲松是家中长子,为改善家计,到深圳奋斗了15年,3年前回流家乡,他坚持保留老旧的祖屋,认为它是家族亲情的象征,每逢节日,一家人会回到老祖宗的房子团聚,吃自家梯田种的红米。

      流传了千多年的衣服,表现了民族的情感所依,哈尼女装采用蓝丶黑等素色,代表朴实的民族性,衣服上的条子代表山路,颈前的一圈代表梯田,哈尼族的一生,就是沿着山爬丶绕着梯田转。

      村里一个70多岁的老伯去世,男亲属在屋外吃酒,妇女穿上华丽传统服,小孩子围在一起玩游戏,死亡,对哈尼族来说并不可怕,而是生命的自然流程。哈尼人出生后,将一生投放在梯田,去世后仍然下葬在梯田边,在另一个世界里守望梯田。

      梯田是大人的工地,却是孩子的游乐场,11岁的李宇航和玩伴爱跑到田里撒野,将来,这片田,父亲将会传给他。哈尼新一代,大部份在学校读书,甚少帮忙种田,面对祖辈开垦承传下来的万顷山田,去与留的选择,将会成为长大后的一大难题。


      播映日期:
      03-04-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      07-04-2017, 星期五, 1130-1200
      08-04-2017, 星期六, 0630-0700

      03/04/2017
    • टेरेसहरूको चमत्कार 水田奥妙

      टेरेसहरूको चमत्कार 水田奥妙

      (Nepali)

      लामो समयदेखि को परम्परागत संस्कृतिले आधुनिक सभ्यतालाई साँधै प्रेरित गर्न सक्छ । पृथ्वीको दश प्रतिशत मात्र समथर जमिन भए पनि साठी प्रतिशत पानी र तीस प्रतिशत पहाड-पर्वतहरू छन् । खाद्यान्न अभावको लागि टेरेस खेती वास्तवमै एउटा सम्भव समाधान हो ।

      1200 वर्षभन्दा अघि, हानिहरूले, प्राचीन औजारको मद्दतले युङ्याङ् क्षेत्रको निर्जन आइलाओ पर्वतमालाको आकार रेखा  सँगै टेरेसहरू बनाए ।  कैयौँ अज्ञात पूर्वजहरूको संयुक्त प्रयासले त्यो पर्वतमालालाई 170,000 एकड जमिनमा परिणत गरेको छ , जसले 300,000 भन्दा बढी गाउँलेहरूलाई खाद्यान्न प्रदान गरेको छ ।

      खेतीको लागि पानी अत्यावश्यक हुन्छ । पर्वतमा जलाशय नभए पनि बादल र जङ्गल त्यहाँ खेतीपाती गर्ने पानीको महत्वपूर्ण स्रोतको रूपमा उभिएका छन् । हानिहरूले रुखलाई आफ्नो अभिभावक भगवानको रूपमा लिन्छन् । रुखले पानी संचय गर्न सक्छ । एक हिसाबले रुखहरूप्रति को मानिसको सम्मानले पानीको स्रोतहरूलाई पर्वतहरूमा संरक्षण गरेको छ । आइलाओ पर्वतमालाको मुनि बग्ने होङ्घे नदीले जमिन-खण्ड लाई सदियौंदेखि आद्रता प्रदान गरिरहेको छ –पानी तलबाट वाष्पीकरण भएर माथि बादल र तुसारो बनेर पर्वतमालाको वरिपरि फैलन्छ अनि जङ्गलमा चिसिएर पानीको थोपा बन्छ र अन्त्यमा खोला बन्छ । पानी र  जैविक मल कुलोमार्फत सङ्कलन गरेर जमिनमा सिँचाई गरिन्छ ।

      प्रसारण सम्बन्धी सूचना:

      27-03-2017, सोमवार, 1730-1800

      (पुनः प्रसारण)

      31-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      01-04-2017, शनिवार, 0630-0700


      每一种能经久流传的古老文化,总对现代文明带来启发,地球六分水、三分山、一分平地,维持梯田农业,是未来全球粮食发展的启示。

      元阳哈尼梯田历史悠久,见于史料记载,已有一千二百多年前,当年,在苍凉的哀牢山,哈尼人用简约的锄头,沿等高线把山坡开成农地,塑造出迈向天际的梯田。这19万亩梯田,是莽然浩壮的集体劳作方式,至今仍养育着30多万农业人口,却没有人知道开垦者的名字。

      耕作首要条件是水源,整个山上虽然没有水库,但云海就是天空中的大海,森林就是绿色水库。树木,被视为庇佑哈尼人的神,树木可以贮水,敬树的信仰保护了水源。流淌在哀牢山下的红河,是梯田供水的源头,水气从低纬度蒸发,顺着山爬,到山上变成云雾,降雨到原始森林,汇成涓流再回归江河,便完成一次完整的水循环。水,沿哈尼人开辟的水沟流淌而下,带着牲畜粪便,为泥土施肥,孕育了农作物。

      梯田经常云雾缭绕,吸引了无数摄影人来追光逐影,飘渺的云雾,就是梯田水源的具体展现。哈尼梯田是世界规模最大的梯田,一个水稻品种持续种植了上千年,2010年,联合国教科文组织、联合国粮农组织、世界遗产中心在红河州举办世界梯田大会,哈尼梯田渐受世界注视,更将会被申报列入世界遗产。她的传统智慧,对地球生态有启迪作用,哈尼人并不征服自然,而是融合于大自然的循环,从中寻到自己的的生存空间,创造出森林、村寨、梯田与水系和谐统一的生态系统。不过,当讲求经济效益的思维不断入侵哈尼梯田区,原生态的食品,与及这个强韧的水稻品种,不知还可以持续多久。

      在偏远山上这丰饶的稻米之乡,留给哈尼后人活命的粮食丶和谜一般的农耕智慧,而天人合一的奥妙,正藴藏其中。


      播映日期:
      27-03-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      31-03-2017, 星期五, 1130-1200
      01-04-2017, 星期六, 0630-0700

      27/03/2017
    • पीत नदी को किनारमा उभिदैं  守望黄河

      पीत नदी को किनारमा उभिदैं 守望黄河

      (Nepali)

      पीत नदी चिनियाँ संस्कृतिको जन्मभूमि हो । यसको लम्बाई 5464 किमी छ र यसले 795,000 वर्ग किमी क्षेत्रफल ओगटेको छ । धेरै समय अघिदेखि धेरै समूहले यो नदीको किनारमा बसोबास गरेका छन्, र चिनियाँ सभ्यताको यो  उद्गम विन्दुमा धेरै सांस्कृतिक स्वरूपहरू देखिएका छन् । चिङ्हाई फाँटको पूर्वपट्टि अवस्थित सुन्ह्वा सलार स्वशासित क्षेत्रमा बसेका एक लाख सलारहरू यसको जीवन्त उदाहरण हो । उनीहरूको सबै वस्ति र निशानीहरूलाई नदीको पोषणको आशीर्वाद प्राप्त भएको छ ।

      पीत नदी शान्त नदी होइन । पहिलेका मानिसहरू यस नदीमा पुल बनाउन असम्भव छ भन्ने सोचाइ थियो । यद्यपि, आकार अनुसार दश टनसम्म यात्रु र मालसामान ओसार्न सक्ने भेंडाको छालाबाट बनेको एउटा परम्परागत सवारी डुङ्गाको मद्दतले सलारहरू  नदी तर्न सक्छन् । सलारहरूले कोज्वान नामको बाजा बजाउँछन् । तामा र चाँदीबाट बनेको घोडाको टाप आकारको यो बाजा कागज च्याप्ने चिम्टी जत्तिकै सानो हुन्छ । यसको धून कारुणिक र कोमल हुन्छ ।

      हिजरी पात्रो (इस्लामिक पात्रो) को बाह्र मध्ये दसौँ महिनामा कोर्बन पर्व, अर्थात् पशु-वध पर्व पर्दछ । यो परम्परागत इस्लामिक पर्व सलारहरूको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पर्व हो । यसको तयारी स्वरूप मानिसहरूले सम्मान देखाउनको लागि आफ्नो घर सफा गर्नु पर्छ । पर्वको दिन वयस्क मुस्लिमहरूले नुहाउनु पर्छ, धूप बाल्नु पर्छ र राम्रो लुगा लगाउनु पर्छ अनि बिहान सबेरै मस्जिद जानु पर्छ । परिवारले भोजनको लागि चौपाया, भेंडा वा ऊँट वध गर्छन्; मिठाई, केक, चाउचाउ आदि पनि बनाइन्छ र  इष्टमित्रहरू तथा छरछिमेकीबीच आदान-प्रदान गरिन्छ । पीत नदी को किनारमा चिनियाँ संस्कृतिमा आफूलाई समाहित गर्दै गरेको आप्रवासी समूहको रूपमा, सलारहरूले आफ्नो संस्कृति पनि लोप नहोस् भनेर जगेर्ना गर्ने प्रयास गरिरहेका छन् । आफ्नो विगतको समृद्ध र रङ्गीन संस्कृतिलाई फैलाउन उनीहरूले आफ्नो पहिचान यथावत् राख्ने र नदीसँगै बाँच्ने सबै प्रयत्न गर्छन् ।

      प्रसारण सम्बन्धी सूचना:

      20-03-2017, सोमवार, 1730-1800

      (पुनः प्रसारण)

      24-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      25-03-2017, शनिवार, 0630-0700


      黄河是中华文明的发源地,全长约5464公里,流域面积约79.5万平方公里,自古以来,中华各个民族沿河而生活,黄河之水构建成人文生活的不同面貌。而在青海高原东部边缘,有一个令人神往的地方,滔滔的黄河水奔流其中,村庄错落,阡陌相连,其中循化撒拉族自治县,便是十万撒拉族人的主要居住地。

      黄河水流湍急,历史上有「天下黄河不桥」的说法。撒拉族以羊皮筏横渡黄河,这种传统水上交通运输工具,可乘人,可载货,小的可载重二三吨,大的可载重10余吨。撤拉族亦懂吹奏乐器「口弦」,口弦一般用铜或银制,形似马蹄,只有万字夹般大,乐声柔弱凄美。

      古尔邦节是伊斯兰教的传统节日,又称宰牲节,于每年希吉拉历(伊斯兰教历)十二月十日举行。它是撒拉族最重要的节日,过节前人人将家中洒扫乾净,当日成年穆斯林特意沐浴熏香并穿上盛装,男子于清晨到清真寺参加礼拜。各家各户都宰杀牛、羊或骆驼,煮出手抓羊肉、糖包、油炸蛋糕、炸饊子等食物来宴请客人,并会互相拜会。

      撒拉族是一个移民民族,与中华文化融合而生,依黄河而活。随着时代变迁,很多传统文化后继无人,慢慢成为行将消失的黄河水边的族群。过去,撒拉族在文化长河中闪砾着独有的光茫,但现在却在时代的进程中挣扎求存,默默守望着黄河。

      播映日期:
      20-03-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      24-03-2017, 星期五, 1130-1200
      25-03-2017, 星期六, 0630-0700

      20/03/2017